مشهد

شهر مقدس مشهد شهری بزرگ و زیبا در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است.این شهر به واسطه وجود حرم علی بن موسی‌الرضا، هشتمین امام شیعیان، سالانه پذیرای بیش از ۳۲ میلیون زائرایرانی و بیش از یک میلیون زائر از خارج از کشورایران است. مشهد دومین شهر پهناور ایران بعد از تهران می‌باشد. بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ این شهر با ۳،۱۳۱،۵۸۶ تن جمعیت دومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران است.و از نظر توریستی نخستین مقصد گردشگری در ایران محسوب می شود.

مشهد تنها در فصل تابستان سال هزار و سیصدو نود و سه پذیرای بیش از پانزده میلیون مسافر بوده‌است. آمار نشان می‌دهد وجود آرامگاه علی بن موسی الرضا در مشهد موجب شده است که به طور میانگین هر ایرانی، هر سه سال یک‌بار به مشهد سفر کند. مساحت شهر مشهد درآخرین تغییرات سال ۱۳۹۲ حدود ۵۶۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

مشهد در طول تاریخ (از توس تا مشهد)

از توس تا مشهد بارگاه مقدس و حرم علی بن موسی الرضا

منطقه توس، در دل خود شهرهایی داشته، که نوغان و طابران از آبادترین آنها بوده و در تاریخ آمده است که این دو شهر هزار روستا و آبادی را در بر می‌گرفته‌است... در طول تاریخ، گاه نوغان اعتبار افزونتری می‌یافته و زمانی طابران نگاهها را به خود معظوف می سازد. جایی که اکنون به نام شهر توس معروف است و آرامگاه فردوسی توسی است .تنها بخشی از توس قدیم، یعنی همان طابران است، که بقایای ارگ و باروی نیمه ویرانی که مردم آن را قصر مامون خلیفه عباسی می‌خوانند و بنای بزرگی که به بقعه هارونیه مشهور شده‌است، در آن پیداست. این محل، در حال حاضر حدود بیست کیلومتری شمال غربی شهر مشهد است. دیگر شهر بزرگ و نامدار توس، نوغان بوده که اینک درقلب شهر مشهد واقع شده است. یکی از آبادی‌های نزدیک نوغان، روستایی به نام سناباد بوده که آب و هوایی خوش و مطبوع، کشتزارهایی پربار، قنات‌هایی سرشار و باغ وبوستانهایی شاداب و سرسبز داشته‌است. در بهار سال ۱۹۳ ه-ق هنگامی که هارون الرشید جهت سرکوب شورشی در سمرقند به نوغان رسید مریض و وفات یافت وی وصیت نموده بود پس از مرگ او را در باغ مجاور محل اقامتش دفن نمایند. مآمون جانشین هارون پس از گذشت چند سالی از خلافتش در اثر طغیانی که علیه وی در عراق پدید آمد به قصد آنکه تمایل شیعیان را به خود جلب کند «علی ابن موسی الرضا» را به جانشینی و ولی عهدی خود برگزید. علی ابن موسی الرضا پس از یک سال اقامت در مرو رهسپار عراق و شهر بغداد شد، وقتی به روستای نوغان رسید به خانه امیر سناباد وارد و در آن جا مسموم و در سال ۲۰۲ یا ۲۰۳ ه-ق پس از سه روز درگذشت و پیکرمطهرش در باغ حمید بن قحطبه در ۱٫۵ کیلومتری روستای سناباد آرام گرفت، از همان زمان این نقطه به نام مشهد الرضا یعنی محل شهادت امام رضا و بعد به اختصار مشهد مقدس نام گرفت.
در تاریخ ۱۳۸۸/۸/۸ سالروز تولد علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعیان، توسط محمود احمدی نژاد (رئیس جمهور وقت) و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مشهد رسماً به عنوان «پایتخت معنوی ایران» برگزیده شد.در حال حاظر مشهد را می توان ایرانی کوچک در شرق ایران بزرگ نامید.زیرا در مشهد ، همه اقوام و مردمان شهرهای مختلف که بدلیل عشق به امام رضا به مشهد مهاجرت نموده اند در کمال آرامش و دوستی و در سایه معصومین در کنار هم زندگی می کنند.