Back to Top

سنگ نگاره شتر سنگ

سنگ نگاره شترسنگ 

سنگ نگاره شترسنگ در کنار راه مشهد به شاندیز و نزدیک روستایی به نام درخت بید قرار دارد وشامل سنگ های بزرگی با نقوشی از قبیل : شیر، بزکوهی، گاو، میش وانسان های شکارچی است  که قدمت آن را میتوان به دوران نوسنگی نسبت داد.

سنگ نگاره شتر قدمتی چندین هزار ساله داشته و یادگاری از اعماق تاریخ خراسان است که اسرار کشف نشده فراوانی در دل خود جای داده است. نگاره ها یا هنرهای صخره ای، شناسنامه یا سندهای دست اولی هستند که نمادی از هویت ملی هر دیار محسوب شده و کهن ترین آثار هنری و تاریخی به جای مانده  از گذشتگان آن دیارند که در خود اسرار کشف نشده فراوانی دارند.

این اثار بهترین سامانه هایی بوده که انسان های گذشته از طریق آنها ائامه حیات داده و با یکدیگر و جوامع بشری سخن گفته و ارتباط برقرار کرده اند. نقوش آن احتمالا برگرفته از تجربیات عینی و باورها و اعتقادات ونگرش پیشینیان به محیط زیست است و برای حکاکی روی  این سنگ از جسمی سرتیز استفاده شده است .

بیشترین نقوش این سنگ نگاره مربوط به طرح حیوانی از جمله بزکوهی، شتر دوکوهانه، گاو کوهان دار و احتمالا یوز پلنگ است که در میان آنها نقش درخت یا گیاه به صورتی خاص مشاهده میشود و آنچه اهمیت دارد وجود نقوش گاو کوهان دار و شتر دوکوهانه است که به اعتقاد باستان شناسان مملو از رمز و رازهای فراوان است.

سنگ نگاره شتر در محل این سنگ نگاره، از دور سنگ های گرد غول پیکری دیده می شود که شباهت زیادی به شترهایی دارد که با اندازه های مختلف بر سینه این کوه کم ارتفاع خوابیده اند، شاید اصطلاح شتر سنگ هم با این برداشت اولیه بی ارتباط  نباشد.

اکثر نقوش حکاکی شده بر این سنگ ها دارای جهتی روبه جنوب و شرق است که حکایت از هوش و درایت هنرمندان حکاک آن را دارد، این هنرمندان آثار خود را به بهترین جهت و مناسب ترین شیب خلق کرده اند تا از حدود یازده هزار سال قبل تا کنون این اثار هنری حفظ شوند. بیشترین نقوش تکراری در محوطه شتر سنگ همچون دیگر نقاط ایران  بزکوهی است.

نقشهایی که بر این سنگ نگاره چندین هزار ساله مشاهده میشود با طرح ها و اندازه های گوناگون، ولی بامضامینی یکنواخت در سطح ملی و جهانی است. اکثرنقوش، روی سنگ های گرد ایجاد شده و شباهتی نزدیک به بوم های سنگ نگاره های اردبیل، هرمزگان، ارسباران تبریز و جمهوری آذربایجان دارد. اطراف و روی سنگ های گرد  پراز نقوشمختلفی است که هنرمندان هر کدام را براساس مهارتشان زیبا و ساده خلق کرده اند.

بعد ازنقوش بزکوهی بیشترین فراوانی نقوش، نقش  انسان هایی است که در حالات مختلف حک شده اند. حالاتی همچون کمان داری، سواره، انجام حرکات موزون، ایستاده و ازهمه جالبتر انسانهایی که سوار بر شیر هستند.

مدرسه پریزاد

مدرسه ملی

 این مدرسه متعلق به دوره تیموری است، بانی آن زن نیکوکار و ندیمه گوهرشاد آغا- همسر شاهرخ میرزا می باشد که این مدرسه را به سالب 823 ه.ق احداث کرده است.  این مدرسه داخل مجموعه اماکن حرم مطهر امام رضا (ع) قرار دارد و در حال حاضر از آن به عنوان یک یادگار تاریخی- اسلامی محافظت میشود.

فریزر - جهانگرد انگلیسی - درباره این بنا می نویسد :

مدرسه پریزاد خانم  که بنای کوچکی است، این زن از ندیمه های گوهرشاد آغاست و در همان وقت که خانم او مسجد گوهرشاد را می ساخت او نیز این مدرسه را بنا کرد و موقوفه برای آن قرار داد بیست تا سی نفر طلبه در این مدرسه سکنی دارند. 

همانند دیگر بناهای دوره تیموری این بنای تاریخی نیز دارای چهار ایوان است و در دوطبقه، شامل بیستو دو حجره ساخته شده است. هر حجره دارای ایوانچه ای کوچک است که به کاشی های کتیبه دار آراسته شده اند. 

صحن حیاط بنا بسیار کوچک است و بی نظمی هایی در وضعیت فضاهای درونی بنا بخصوص برخی حجره ها دیده میشود که احتمالا" به خاطر بازسازی خای سالهای بعد است 

برنارد اکین - باستان شناس انگلیسی - در این باره می نویسد :

نماهای داخلی همگی به طور گسترده ای تجدید بنا شده اند. صحن کوچک حیاط مدرسه همراه با ساختمانهای بلند اطراف آن احساس ترس ناشی از مکانهای بسته را در فرد برمی انگیزد. تمام قسمتهای نمای داخل حیاط بخصوص پیشانی ایوانها وسر در ورودی با انواع کاشی های معرق و گچبری های زیبا پوشش داده شده است . از قسمتهای نفیس مدرسه، سردر ورودی و دوسمت در ورودی است که با چهار تابلوی نفیس کاشی وآجر به صورت معلقی آرایش شده است.

اولین تعمیردرزمان شاه سلیمان توسط نجف قلی خان - بیگلربیگی قندهار - در سال 1091 ق انجام شده است. 

تعمیر دوم به سال 1345- 1346ش که توسط اداره اوقاف خراسان انجام شده و آخرین تعمیر وسط آستان قدس رضوی پس از پیروزی انقلاب اسلامی صورت گرفت که منجر به بازسازی کلی بنا به علت فرسودگی بیش از حد آن شد. 

این مدرسه  بنابر وقفنامه مفصل باقی مانده، املاک و مستغلات فراوانی داشته که برخی ازآنها به علت نوسازی ها و تغییرات کلی بافت قدیمی مشهد از بین رفته است .

از شرایط مهم واقف این است که مدرسه منحصرا" وقف اولاد بانی  وطلبه های زایر امام رضا (ع) شده است و هیچکس غیر از این دوره گروه حق استفاده از ان را ندارند.

قسمتی از موقوفات مدرسه عبارتند از : دوازده سهم از میاه مزرعه ادک، تمامی کلی مزرعه چشمه اسلامیه، تمامی کل دوازده سهم مزرعه جرمق، مزار خواجه ربیع با تمام متعلقات آن و هم اکنون این مدرسه که زمانی در حاشیه بازار زنجیر - یکی از بازارهای مهم مشهد قرار داشت، در مجموعه اماکن و بیوتات حرم مطهر جنب کفشداری دارالولایه قرار گرفته است .

 

دریاچه چشمه سبز

دریاچه چشمه سبز :

 دریاچه چشمه سبز از جاذبه های گردشگری ایتان خراسان رضوی است که در حدود 20کیاومتری روستای بزرگ گلمکان و 50 کیلومتری غرب شهر مشهد در یکی از بلندترین نقاط رشته کوه بینتالود قرار دارد. این دریاچه کوهستانی که در ارتفاع 2500متری از سطح دریا واقع شده ، 15 هکتار مساحت دارد و از آب آن برای آبیاری باغ ها وزمین های کشاورزی استفاده می شود. 

مردم منطقه این چشمه را " چشمه سوز" می خوانند زیرا مردم منطقه خراسان عموما" " سبز " را "سوز" تلفظ می کنند. در متون مختلف ار این چشمه با نام " چشمه سو" نیز نام برده شده است و به نطر میرسد همان " چشمه سو" در شاهنامه باشد. 

از زمان های بسیار طولانی، چشمه سبز دارای ارزش و معروفیت فراوان بوده و آنطور که از نوشته های کتاب های قدیم بر می آید، آب آن دارای قداست فوق العاده ای( به ویژه برای زرتشتیان) بوده است . گفته شده است که یزدگرد اول ( یکی از بزرگترین شاهان ساسانی)،  باخدم وحشم خود فقط به منظور شفا گرفتن از آب این چشمه مقدس راه طولانی پیموده وبه کنار این چشمه فرود می آید. 

از جمله قدیمی ترین کتاب هایی که در آن نام چشمه سبزآمده است ، کتاب نزهه القلوب نوشته حمدالله مستوفی است. در این دریاچه ماهی های بزرگ و کوچکی دیده شده است از این رو این این دریاچه مکان مناسبی برای دوسداران ورزش ماهیگیری می باشد. آب و هوای سرد و کوهستانی منطقه گلمکان، محل مناسبی برای رویش گیاهان دارویی همچون بادام کوهی، خارشتر، زیره، کاسنی و بابونه می باشد. 

این منطقه همچنین زیستگاه جانورانی چون بز کوهی ، آهو، گراز، عقاب  وکبک است . روستای گلمکان از توابع دهستان گلمکان بخش گلبهار شهرستان چناران استان خراسان رضوی می باشد. برای رسیدن به این روستا باید جاده آسفالته مشهد - تهران را حدود 40 کیلومتر به سمت قوچان پیمود و پس ازان به سمت چپ پیچید و10 کیلومتر مسیر را ادامه داد تا به روستای گلمکان رسید. 

از گلمکان تا چشمه سبز که در حدود 20 کیلومتر می باشد، باید از یک راه کوهستانی ناهموار مسیر را پیمود.

روستای زشک

روستای زشک 

زشک در لغت برگرفته از زو اشک به معنای چشمه های جوشان است. وجود چشمه سارهاید متعدد و منحصر به فرد این روستا را به یکی از دیدنی ترین مکانها درخراسان تبدیل کرده است. در مسیر رودخانه اگر پیش بروید خواهید دید در مکانی رودخانه کاملا" خشک است در حالی که چند صدمتر پایین تر آب فراوانی از دل زمین بیرون می جوشد وبه خاطر این ویژگی است که زشک به چشمه های جوشان معروف شده است.

این روستا در شهر شاندیز قرار داردو بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1385، جمعیت آن 2171 نفر(535 خانوار) بوده است.

در تابستان جمعیت این روستا افزایش یافته و به حدود 8000 نفرمیرسد. این روستا در امتداد جنوب شرقی رشته کوه بینالود و در سرچشمه دره شاندیز و30کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده است. منطقه توریستس و تفریحی ییلاق زشک یکی از جمله روستاهای گردشگری ایران است در دره ای زیبا از رشته کوههای البرز شمالی قرار گرفته است با طبیعت بکر و زیبای خود با آب و هوایی خنک شرایط مناسبی را برای مردم شهر مشهد تامین کرده است. این منطقه از طریق یک بزرگراه وبا عبور از کنار دهکده المپیک ثامن الائمه و قلعه باستانی ویرانی به مشهد دسترسی دارد. وبه لحاظ چشم اندازهای زیبا و صفای محیط و اعتدال آب وهوا و باغ های سرسبز میوه، یکی از بهترین وبا صفا ترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد است. 

رودخانه دائمی زشک از جنوب روستا می گذرد و همراه با باغ های زیبا و هوای مطبوع هر بیننده ای را محسور می کند. 

زشک از معدود ییلاقات مشهد است که با وجود نفوذ جامعه شهری و همجواری با کلان شهر مشهد هنوز هویت طبیعی خود را حفظ نموده است.

کارو پیشه مردم آن باغ داری، پرورش دام وطیور و شیلات و صنایع دستی است. بهترین محصول باغ های این منطقه گیلاس و آلبالو است و محصولات چون سیب، گیلاس، زردآلو، هلو و گردونیز در آن تولید می شود، درختچه های کوتاه کوهی، سماق، شاهدانه، کلپوره، اکلیل کوهی و تمشک پوشش زیبای گیاهی این منطقه را تشکیل می دهند.

مسیرهای خاص کوهنوردی این روستا،ان را به مکانی مناسب برای کوهنوردی بدل کرده است. 

رستوران های بزرگ وبین المللی این منطقه نیز در کنار طبیعت زیبای آن، امکانات رفاهی گردشگران را فراهم می کنند. تله کابین زشک از جمله طرح های گردشگری در حال اجرا است که به گفته کارشناسان در ماندگاری مسافران در مشهد نقش بسیار زیادی دارد.

هم اکنون هفت مجنمع تفریحی و گردشگری تله کابین در شهرهای کشور شامل نمک آبرود، رامسر، لاهیجان، همدان، تبریز، شیراز، اصفهان فعال است که مجتمع تفریحی تله کابین منطقه زشک مشهد با ظرفیت جا بهئ جایی بین 8 تا 10 هزار گردشگر در روز یکی از بزرگترین و مجهزترین پروزه های تله کابین کشور به شمار می رود. ساخت این تله کابین در کیلومتر هشت جاده شاندیز - زشک با ارتفاع 1700متر از سطح دریا و 100 متر از کف جاده و رودخانه زشک اجرا می شود.

باغ خونی

*** باغ خونی ***

 در اوایل دوران قاجار، در بخش جنوبی خارج از حصارهای شهر مشهد نمادی از باغ ایرانی با وسعت 5/6 هکتار ساخته شد که به باغ خونی یا به واسطه چشمه ای در آن چشمه موسوم گردیده است. 

این باغ دارای سه عمارت مستقل بوده که بخشی از آن تخریب شده است. بنا به روایات تاریخی در سال 1330ش/ 1912 میلادی از این مکان ، توسط ارتش روسیه تزاری مسجد جامع گوهر شاد به توپ بسته شد. 

این بنا امروزه در ضلع شمال شرقی میدان بسیج و در محدوده خیابان صفوی واقع شده است .

صفحه1 از3